Tag: miasto

Miasto Pruszków z kolejnym nowym zabytkiem

Nie tak dawno na łamach naszego portalu pisaliśmy o pojawianiu się nowego zabytku, na terenie Miasta Pruszkowa, jakim jest budynek dawanej kasy biletowej EKD w Tworkach. W ciągu ostatnich dni Pruszków zyskał kolejny nowy zabytek na swojej mapie, jakim jest Dom Handlowy „Społem” przy ul. Kościuszki w Pruszkowie. Dom handlowy w Pruszkowie uznawany był za jeden z najnowocześniejszych sklepów wielkopowierzchniowych w regionie.

Decyzją Marcina Dawidowicza Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 7 listopada SDH „Społem”, został wpisany do rejestru zabytków.

Historia

Dom Handlowy „Społem” mieszczący się przy ulicy Kościuszki 52 w Pruszkowie został wzniesiony w latach 1961-1965 według projektu Tadeusza Mycka.

Powszechna Spółdzielnia Spożywców (PSS) „Społem” w Pruszkowie założona została na początku XX w., która na skutek powojennych przekształceń w 1955 roku została włączona do struktur państwowych. PSS w Pruszkowie zarządzał handlem detalicznym w Pruszkowie, Piastowie, Ożarowie Mazowieckim, Ursusie i Komorowie.

Koncepcja projektowa budynku „Społem” przy ulicy Kościuszki 52 w Pruszkowie, opracowana została w latach 1959-1960 przez warszawskiego architekta Tadeusza Mycka, a następnie nieznacznie zmodernizowana w oparciu o zasady zreferowane m.in. w czasie seminarium poświęconego pięcioleciu rozwoju i dorobku SDH w 1963 r. W uroczystości otwarcia domu handlowego, która miała miejsce w lipcu 1965 roku, uczestniczyli przedstawiciele zarządu i dyrekcja „Społem”, ówczesny minister handlu wewnętrznego Mieczysław Lesz oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy.

Dom handlowy w Pruszkowie uznawany był za jeden z najnowocześniejszych sklepów wielkopowierzchniowych w regionie, co sprawiło, że był on prezentowany podczas wizyt zagranicznych gości m.in. z Włoch, RFN, Anglii, Szwecji, ZSRR, Francji, Węgier, Rumunii i Holandii.

W budynku znajdowały się sale sprzedażowe z asortymentem z branży spożywczej, odzieżowej, pasmanteryjnej, obuwniczej, muzycznej, galanteryjnej i kosmetycznej, a także magazyny i biura „Społem”.

Kompozycja architektoniczna domu handlowego została opracowana w oparciu o rozwiązania typowe dla modernizmu. Ich dobór oraz zestawienie zdecydowały o samoistnych wartościach obiektu – wsparte na filarach podcienia, nadwieszenie elewacji, przeszklone płaszczyzny ścian skontrastowane z pozbawionymi otworów partiami ścian oraz nieregularnie rozmieszczonymi kwadratowymi otworami okiennymi o szerokiej opasce zapewniającej efekty światłocieniowe.

Najważniejszym zabiegiem, kompozycyjnym było nadwieszenie ostatniej kondygnacji o 2-spadowym pogrążonym dachy, na którym wyeksponowane zostały jedne z pierwszych reklam neonowych na terenie miasta Pruszkowa.

Nośnikiem wartości artystycznych jest również wnętrze, które stanowi udane połączenie wymogów funkcjonalnych, narzuconych przez zleceniodawcę, ze względami artystycznymi. Elementem centralnym są reprezentacyjne schody o monolitycznej formie i ażurowej balustradzie, które łączą poszczególne kondycje sal sprzedażowych.

Decyzja MWKZ

Po przeprowadzeniu analizy zabranego materiału dowodowego Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków stoi na stanowisku, iż Społeczny Dom Handlowy „Społem” wzniesiony w latach 1961-1965, położony przy ulicy Kościuszki 52 w Pruszkowie, posiada wartości historyczne, artystyczne i naukowe.

W ramach decyzji ochoroną konserwatorską poprzez indywidualny wpis do rejestru zabytków nieruchomych zostaje objęty cały budynek wraz z elementami zagospodarowania, stanowiącymi integralny element projektu. Są to bryła budynku wraz z nadwieszoną trzecią kondygnacją wspartą na słupach, poprzedzającym je tarasem i schodami wzdłuż elewacji południowo-zachodniej i południowo-wschodniej.

Jak podkreśla Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków jego trwałe zachowanie dla przyszłych pokoleń leży w interesie społecznym.

Jakie plany na najbliższe lata? Czy budynek zyska dawny blask?

O wizję przyszłości i kolejnych decyzji dotyczących budynku, również zapytaliśmy i oczekujemy na odpowiedź. Do sprawy będziemy wracać po otrzymaniu odpowiedzi.

  • Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
  • Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.
  • Jesteś świadkiem wypadku lub pożaru, masz dla nas ciekawy temat z Twojego miasta lub okolicy, którym warto się zająć – napisz do nas!

Zdjęcia: MWKZ

Znamy przyszłość dawnej kasy biletowej w Pruszkowie

Nie tak dawno, bo 6 marca budynek dawnej kasy biletowej Elektrycznych Kolei Dojazdowych (EKD) w Pruszkowie, decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków został wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa mazowieckiego. Dziś już wiemy co w najbliższym czasie stanie się z budynkiem.

Historia obiektu

Budynek w rejonie stacji WKD Tworki przy ulicy Partyzantów 2 został wybudowany około 1928 roku, był on częścią przystanku Pruszków-Tworki, który należał do linii Warszawa – Grodzisk Mazowiecki EKD, uruchomionej w 1927 roku. Stację zlokalizowano w pobliżu Zakładu Państwowego dla Chorych Psychicznie. Budynek przez wiele lat pełnił funkcję kasy biletowej.

Podczas II wojny światowej infrastruktura EKD została bardzo poważnie uszkodzona, jednak kasa biletowa przetrwała bez większych zniszczeń. Podczas odbudowy infrastruktury kolejowej przystanek został przeniesiony bliżej głównego wejścia do szpitala psychiatrycznego, a sam budynek przestał pełnić swoją funkcję.

Autor projektu budynku do dziś pozostaje jednak nieznany. Jest on wzniesiony w rzucie owalnym, jednokondygnacyjnym, z centralnym umieszczonym poddaszem o żłobkowanych ścianach. Od strony południowej znajduje się ganek wsparty na dwóch kolumnach.

W ostatnich latach mieściły się w nim różne punkty usługowe takie jak: kiosk, kwiaciarnia czy sklepik z nabiałem.

Stan techniczny budynku ocenia się jako zły.

Wniosek o wpis do rejestru zabytków

Wniosek do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, z prośbą o wpis do rejestru nieruchomych zabytków został opracowany w 2013 roku, przez Stowarzyszenie „Za Pruszków” – obecnie Pruszków – Dobro Wspólne, którego ówczesnym prezesem był Arkadiusz Gębicz.

Co dalej z budynkiem dawnej kasy biletowej?

Przez wiele lat budynek wraz z przyległym terenem należał do Urzędu Marszałkowskiego Województwa Mazowieckiego. W tym czasie budynek wraz z przyległą działką dwukrotnie był wystawiany na sprzedaż, jednak za każdym razem przetargi kończyły się wynikiem negatywnym z powodu braku zgłoszeń.

Dziś budynek dawnej kasy biletowej jest własnością Miasta Pruszkowa.

Jak informuje Marzanna Zarychta Główny Specjalista Urzędu Miasta w Pruszkowie, Miasto zamierza przeprowadzić jego remont z zachowaniem cennych walorów architektonicznych. Pragniemy aby budynek był przeznaczony do realizacji szeroko rozumianych celów publicznych, w tym kulturalno – oświatowych, ostateczna decyzja w tej sprawie zostanie jednak podjęta po uzgodnieniu z Radą Miasta Pruszkowa – dodaje Zarychta.

Działania, jakie zamierza podjąć Miasto Pruszków, to bardzo ważny krok w ochronie dziedzictwa Miasta Pruszkowa, a jednocześnie przypomnienie o ważnej roli, jaką EKD odegrały w historii podwarszawskich miejscowości.

  • Dziękujemy, że przeczytałaś/eś nasz artykuł do końca. Jeśli chcesz być na bieżąco z informacjami, zapraszamy do naszego serwisu ponownie!
  • Jeżeli podobał Ci się artykuł podziel się z innymi udostępniając go w mediach społecznościowych.

Zdjęcia: Kamil Tuzek

Pruszków: Kolejny sukces mieszkańców w ratowaniu zabytków

Nie tak dawno na łamach naszego portalu opisywaliśmy sukces mieszkańców Pruszkowa, którym udało się wygrać pierwszą bitwę o ratowanie zabytku, którego władze miasta ratować nie chciały. Okazuje się, że to nie jedyny sukces mieszkańców.

Pod koniec marca ubiegłego roku Stowarzyszenie „Za Pruszków!” złożyło wniosek do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o przeprowadzeni kontroli w sprawie zaniedbań zabytku, jakim jest Pałac Teichfelda przy Alei Armii Krajowej w Pruszkowie. 16 marca bieżącego roku Konserwator Zabytków wydał zalecenia, które sprawią, że zabytek przestanie popadać w ruinę.

Zalecenia wydane przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków obejmują następujące prace:

1.Uzupełnienie ubytków oraz usunięcie nieszczelności w systemie odprowadzania wód opadowych budynku,
2. Udrożnienie zachowanych betonowych koryt oraz montaż brakujących koryt odprowadzających wody opadowe od budynku.

Na przeprowadzenie powyższych tych prac spółka Longbridge 100, będąca dysponentem obiektu, otrzymała termin do 01.12.2023r.

3. Renowacja drewnianej stolarki okiennej zgodnie ze sztuką konserwatorską,
4. Uzupełnienie brakujących elementów dekoracyjnych obramień okiennych,
5. Renowacja zniekształconej obróbki blacharskiej,
6. Wykonanie prac renowacyjnych tynku poprzez uzupełnienie odparzeń oraz spękań tynku przy wykorzystaniu materiałów oraz technik zgodnych ze sztuką konserwatorską.

Powyższe prace muszą zostać przeprowadzone do 30.04.2025r.

 

Pałac Teichfelda został wybudowany w 1872 roku z inicjatywy Jakuba Teichfelda, współzałożyciela nieistniejącej już Fabryki Porcelany. Po II wojnie światowej pałac pełnił funkcję siedziby Państwowego Instytutu Szkła i Ceramiki, a także wzorcowni wyrobów zakładów produkcji porcelitu. Po przeprowadzce instytutu do Warszawy obiekt przekazany został w użytkowanie Pruszkowskim Zakładom Porcelitu. W 2005 roku syndyk masy upadłościowej sprzedał pałac z fabryką firmie deweloperskiej Longbridge 100. Obecnie obiekt jest w złym stanie technicznym i ulega coraz większej degradacji.

 

Pałac to dwukondygnacyjny, podpiwniczony budynek, wzniesiony na rzucie litery L, nakryty niskim czterospadowym dachem. W elewacjach rezydencji znajduje się kilka ryzalitów zwieńczonych trójkątnymi szczytami. Do boku przylega czterokondygnacyjna, kwadratowa wieża. W okresie powojennym do pałacu dostawiono od strony ul. Armii Krajowej szpetną, bezstylową dobudówkę. Całość otoczona jest niewielkim parkiem.

Wydana przez MWKZ decyzja to kolejny sukces mieszkańców Pruszkowa, którym los zabytków i historia miasta nie są objęte. Przykry jest fakt, że władze miasta Pruszkowa bronią się jak tylko mogą przed podjęciem próby ratownia miejskich zabytków, co gorsza w ostatnim czasie władze miasta postanowiły usunąć znaczną część zabytków z Gminnej Ewidencji Zabytków utworzonej w 2009r. Dlaczego obecnym włodarzom tak zależy na pozbywaniu się zabytków, dlaczego nie chcą ich ratować? To pytania mieszkańców Pruszków, które zapewne pozostaną bez odpowiedzi.

Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków wystosował również osobne podziękowania na ręce prezesa Stowarzyszenia „Za Pruszków!” Arkadiusza Gębicza, za troskę o zabytki i współpracę.

 

Tekst i zdjęcia: Kamil Tuzek